خانه / تحلیل و یاداشت / اقتصادی / گمرک هرات به شهر می‌آید یا در مرز می‌ماند؟

گمرک هرات به شهر می‌آید یا در مرز می‌ماند؟

 معین عواید، رییس گمرکات و برخی مقام‌های ارشد وزارت مالیه، به تازه‌گی برای بررسی وضعیت گمرک هرات، به این ولایت سفر کرده‌اند. حدود یک‌ سال پیش گمرک هرات از شهر به بندر مرزی اسلام‌قلعه انتقال یافت، اما این اقدام واکنش‌هایی را به همراه داشت.

برخی وکلای هرات در پارلمان ادعا دارند که سرپرست وزارت مالیه، وعده سپرده که گمرک دوباره به شهر انتقال داده می‌شود. اداره محلی هرات انتقال گمرک را تایید یا رد نمی‌کند و بر ایجاد اصلاحات در این نهاد عایداتی پافشاری دارد.

به روایت مسوولان گمرک هرات، تصمیم‌گیری در مورد انتقال دوباره گمرک، از صلاحیت رهبری حکومت است و هر تصمیمی که از سوی مقام‌های حکومت مرکزی گرفته شود، اجرایی خواهد شد.

مسأله‌ی انتقال گمرک به مرز اسلام‌قلعه، پس از شکایت‌ها از فساد، زورگویی و فعالیت برخی حلقات مافیایی و به دنبال آن کاهش شدید عواید، جنجالی شد. ناامنی مسیر بزرگ‌راه هرات – اسلام‌قلعه و کشته شدن چندین کارمند دولت طی چند ماه اخیر، انتقادها از انتقال گمرک را افزایش داد.

فعالان اقتصادی و بازرگانان هراتی، از نبود زیرساخت و امکانات مناسب در بندر اسلام‌قلعه شاکی‌اند و از وزارت مالیه می‌خواهند، تا زمانی‌که تأسیات مورد نیاز در این بندر ایجاد می‌شود، گمرک دوباره به شهر انتقال داده شود.

فعالان مدنی و آگاهان امور اقتصادی هم باور دارند که انتقال گمرک اقدامی شتاب‌زده بود و بدون بررسی‌های دقیق انجام شد. خواست اصلی آنان تأمین امنیت مسیر هرات – اسلام‌قلعه و ایجاد زیرساخت‌های لازم در گمرک است.

وعده‌ی وزارت مالیه برای انتقال گمرک

حدود یک ‌سال پیش، وزارت مالیه تصمیم گرفت تأسیسات گمرک هرات را به بندر مرزی اسلام‌قلعه انتقال دهد. این اقدام واکنش‌هایی را به همراه داشت و برخی کارگران، راننده‌گان و کمیشن‌کاران گمرک، در برابر انتقال آن، ساز مخالف کوک کردند.

آنان با راه‌اندازی چند تجمع، مسدود کردن بزرگ‌راه هرات – اسلام‌قلعه و برافراشتن خیمه‌های اعتراضی مقابل دفتر والی هرات، سعی کردند مانع انتقال گمرک شوند، اما حکومت این روند را عملی کرد.

سیدعظیم کبرزانی، عضو کمیسیون امور مالی و بودجه‌ی مجلس نماینده‌گان در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید که سرپرست وزارت مالیه به اعضای این کمیسیون وعده سپرده که گمرک هرات، از اسلام‌قلعه دوباره به شهر انتقال داده می‌شود.

در ویدیویی که از سوی آقای کبرزانی در شبکه‌های اجتماعی نشر شد، عبدالهادی ارغندی‌وال، سرپرست وزارت مالیه، می‌گوید انتقال گمرک به اسلام‌قلعه اشتباه بود و گمرک دوباره به شهر منتقل می‌شود.

به گفته‌ی سرپرست وزارت مالیه، تلاش می‌شود تا گمرک دوباره به شهر انتقال داده شود تا مشکلات امنیتی برطرف و از دست‌بردهایی که در مرز است، جلوگیری شود. از جانب دیگر، معین عواید و رییس گمرکات وزارت مالیه، برای بررسی وضعیت گمرک هرات به این ولایت سفر کرده‌اند.

حمدالله هم‌درد، رییس گمرک هرات، به روزنامه ۸صبح می‌گوید این دو مقام ارشد وزارت مالیه، در جریان سفر به هرات، از تأسیسات گمرک در مرز اسلام‌قلعه بازید و وضعیت را از نزدیک بررسی کرده‌اند.

کاهش عواید و فعالیت حلقات مافیایی

در پی انتقال گمرک از شهر هرات به بندر مرزی اسلام‌قلعه، عواید این منبع بزرگ عایداتی کاهش چشم‌گیری یافته است. سیدعظیم کبرزانی، عضو کمیسیون امور مالی و بودجه مجلس نماینده‌گان، در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید به دنبال انتقال گمرک به مرز اسلام‌قلعه، عواید آن حدود ۱۳ میلیارد افغانی کاهش یافته است.

به گفته‌ی او، از مجموع حدود ۳۲ میلیارد افغانی هدف تعیین شده برای گمرک هرات، حدود ۱۸ میلیارد تأمین شد و درآمد این منبع، حدود ۱۳ میلیارد افغانی کاهش یافته است. وی از فعالیت حلقات مافیایی، زورگویی و فساد گسترده مالی در گمرک اسلام‌قلعه شاکی است و از اعمال نفوذ برخی زورمندان محلی در کار کارمندان گمرک ابراز نگرانی می‌کند.

به ادعای آقای کبرزانی، حلقات فاسد به صورت علنی، کتاب‌ شخصی دارند و داخل شدن موترهای باربری به گمرک را غیرقانونی ثبت می‌کنند. به ادعای این عضو مجلس نماینده‌گان، از سرنوشت ۴ هزار و ۱۸۷ موتر باربری که وارد گمرک هرات شد، خبری نیست و این نشان‌گر فساد گسترده در این نهاد است.

اتاق صنایع و معادن هرات هم از وجود فساد و فعالیت گسترده حلقات مافیایی و زورمندان محلی، در گمرک اسلام‌قلعه ابراز نگرانی کرده و از وزارت مالیه می‌خواهد که جلو فساد و فعالیت حلقات زورمند را در این نهاد بگیرد.

حمیدالله خادم، رییس اتاق صنایع و معادن هرات، به روزنامه ۸صبح می‌گوید که در پی انتقال گمرک از هرات به بندر مرزی اسلام‌قلعه، نظارت از این نهاد کاهش و فساد مالی افزایش یافته است.

ناامنی راه و نبود زیرساخت‌ در گمرک

از دید فعالان مدنی، یکی از اساسی‌ترین مشکلاتی که به دنبال انتقال گمرک هرات به بندر مرزی اسلام‌قلعه ایجاد شد، افزایش ناامنی در مسیر بزرگ‌راه هرات – اسلام‌قلعه است. سیداشرف سادات، از فعالان مدنی هرات، باور دارد که رفت‌وآمد کارمندان گمرک در این مسیر سبب افزایش موارد ناامنی شده است.

به گفته‌ی او، طی ماه‌های اخیر چندین کارمند گمرک و کمیشن‌کار، از سوی طالبان در مسیر هرات – اسلام‌قلعه کشته یا ربوده شده‌اند. به تازه‌گی پنج کارمند نماینده‌گی بانک مرکزی در بندر مرزی اسلام‌قلعه تیرباران شدند.

از نظر فعالان مدنی، حکومت در تأمین امنیت این بزرگ‌راه ناکام است و موارد دزدی، قتل و آدم‌‌ربایی در آن، از زمان انتقال گمرک، افزایش چشم‌گیری داشته است.

حمیدالله خادم، رییس اتاق صنایع و معادن هرات، در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید که زیرساخت‌های لازم مانند هنگرهای بار، توقف‌گاه موترهای باربری، ساختمان‌های اداری و محل اقامت برای کارمندان گمرک، در بندر مرزی اسلام‌قلعه وجود ندارد.

وی می‌افزاید که در نبود این زیرساخت‌ها، موترهای باربری در فصل بارنده‌گی در گِل‌ولای فرورفته و اموال بازرگان‌ها از بین می‌رود. اسکنر موترهای باربری گمرک نیز چند سال می‌شود که عمداً تخریب شده و فعال نیست.

حمدالله هم‌درد، رییس گمرک هرات، نیز می‌پذیرد که تأسیسات لازم در گمرک بندر مرزی اسلام‌قلعه موجود نیست، اما در گمرک قدیمی هرات، تمام تأسیسات مورد نیاز موجود است. این مقام محلی می‌افزاید، وزارت مالیه وعده سپرده که طی روزهای آینده امکانات گمرک بندر اسلام‌قلعه را افزایش دهد و ترازوی دیجیتال آن را فعال کند.

گمرک دوباره به شهر منتقل شود

آگاهان امور اقتصادی باور دارند که بر اساس قوانین «سازمان جهانی گمرکات» تأسیسات گمرکی باید در مبادی ورود کشورها ایجاد شود، اما در افغانستان به دلیل ناامنی، انجام این فرایند دشوار است.

حامد غلامی، آگاه امور اقتصادی، به روزنامه ۸صبح می‌گوید که وجود تأسیسات گمرک در بندر اسلام‌قلعه مزیت‌های زیادی دارد، اما به دلیل ناامنی و نبود زیرساخت‌ها، بهتر است گمرک دوباره به شهر انتقال داده شود.

از دید وی، انتقال گمرک به داخل شهر، امکان فساد، فرار عواید، قاچاق و دیگر فعالیت‌های خلاف قانون را افزایش می‌دهد و سبب تراکم جمعیت در شهر خواهد شد، اما ناامنی مسیر اسلام‌قلعه و نبود تأسیسات در بندر اسلام‌قلعه، احتمال دارد سبب انتقال دوباره گمرک به شهر هرات شود.

حمدالله هم‌درد، رییس گمرک هرات، در صحبت با روزنامه ۸صبح می‌گوید که پنج مقام‌ ارشد وزارت مالیه به شمول معین عواید، رییس عمومی گمرکات، رییس حمایت و انکشاف گمرکات، رییس عمومی تفتیش وزارت مالیه و فرمانده قطعه‌ی گمرکات، برای بررسی وضعیت گمرک هرات، به این ولایت سفر کرده‌اند.

به گفته‌ی او، ارزیابی اعضای این هیأت با رهبری وزارت مالیه شریک خواهد شد و سپس رهبری حکومت تصمیم خواهد گرفت که گمرک به شهر انتقال کند یا در بندر مرزی اسلام‌قلعه باقی بماند.

از سوی دیگر، اداره محلی هرات، بر ایجاد اصلاحات در گمرک هرات پافشاری دارد. جیلانی فرهاد، سخنگوی والی هرات، به روزنامه ۸صبح می‌گوید که والی این ولایت وضعیت امنیتی بزرگ‌راه هرات – اسلام‌قلعه و گمرک مرزی اسلام‌قلعه را از نزدیک بررسی کرده است.

با همه‌ی این‌ها، رییس گمرک هرات تأکید دارد که تصمیم نهایی در مورد انتقال یا عدم انتقال گمرک به شهر هرات را، رهبری حکومت خواهد گرفت و هر تصمیمی که از سوی حکومت مرکزی گرفته شود، در هرات اجرایی خواهد شد.

منبع: روزنامه هشت صبح

#انتهای_پیام

درباره admin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *