خانه / خبر / ایستگاه پایانی تحصیلات عالی؛ حاصل ۳۵ هزار پایان‌نامه در یک‌سال چیست؟

ایستگاه پایانی تحصیلات عالی؛ حاصل ۳۵ هزار پایان‌نامه در یک‌سال چیست؟

براساس قانون تحصیلات عالی در افغانستان، تمام دانشجویان دانشگاه‌های دولتی و خصوصی در آخرین سمستر دوره تحصیلی‌شان ملزم به نوشتن پایان‌نامه یا مونوگراف هستند. بنا بر آمار این وزارت، سالانه ۳۰ تا ۳۵ هزار پایان‌نامه و تزس از سوی دانشجویان فارغ‌شده از مقاطع لیسانس و ماستری تحت عناوین مختلف به رشته تحریر در‌می‌آید.

در حالی که ممکن است اکثر این تحقیقات با محتوای غنی، راه‌گشای چالش‌های موجود فراراه حیات اجتماعی و به‌خصوص مشکلات جاری کشور باشد؛ اما برخلاف کشورهای دیگر، هیچ سازوکاری برای استفاده مؤثر از یافته‌های این پژوهش‌ها در هیچ اداره‌ای وجود ندارد و پس از دفاع، همه خوراک گرد و خاک الماری‌ها و انباری‌های دانشکده‌ها و برخی کتاب‌خانه‌ها می‌شوند. از سه نسخه پایان‌نامه‌های نوشته‌شده، یکی نزد محصل می‌ماند، دومی به دانشکده داده می‌شود و سومی هم تحویل کتابخانه می‌گردد.

این‌که نتایج این پژوهش‌ها به کجا منتهی می‌شود و دانشگاه‌ها و معاونت‌های علمی این نهادها چه برنامه‌ای برای آن‌ها دارند و نیز تاثیر این‌ پژوهش روی تقویت تراز علمی و آکادمیک کشور چیست و چه گرهی از مشکلات جاری باز می‌کنند، پرسش هایی است که ذهن دانشجویان و فارغ‌التحصیلان و گروهی از کارشناسان علمی و فرهنگی را درگیر کرده‌است.

بی‌برنامه‌گی دولت
محمد امین روحی؛ معاون علمی مؤسسه تحصیلات عالی خصوصی ابن سینا می‌گوید: عموما پایان‌نامه‌ها جهت پژوهش و یافتن راه‌های حل چالش‌ها برای محصلین پیشنهاد و الزامی گردیده تا آن‌ها پس از ختم تحصیل، اندوخته‌های‌شان را به نمایش بگذارند و در عین حال برای معضلی پس از پژوهش، راه حلی دریابند؛ اما در افغانستان متاسفانه چنین نیست.

به گفته آقای روحی، در سایر کشورها پژوهش‌های محصلان بررسی می‌گردد و از راهکارهای به دست‌آمده و پیشنهادهای پژوهش‌ها در برنامه‌های بزرگ دولتی، استفاده اعظمی صورت می‌گیرد؛ ولی در افغانستان هیچ برنامه‌ای وجود ندارد. آنچه به دست می‌آید پس از ارائه توسط محصل به دانشکده و کتابخانه تسلیم می‌شود و بس. شاید محصلین دیگر آن را مطالعه کنند؛ اما وزارت‌های مربوطه و نهادهای دیگر هیچ توجهی بدان نمی‌کنند.

او می‌گوید: من در جریان تحصیل در ایران روی بانک‌های اسلامی، تحقیق انجام دادم، وزیر مربوطه با من تماس گرفت و خواست نتیجه تحقیق‌ام را در اختیارش قرار دهم تا از آن غرض بهبود بانک‌داری استفاده کند؛ اما در افغانستان باید محصل پی وزارت و نهاد برود.

نویداحمد صدیقی؛ معاون علمی مؤسسه تحصیلات عالی استقلال نیز بی‌برنامه‌گی ادارات مختلف کشور برای استفاده بهینه از نتایج به‌ دست‌آمده در پژوهش‌های انجام‌شده از سوی محصلین را مایه تاسف می‌داند و می‌گوید که کارشیوه و حتی مکان مشخصی برای نگه‌داری و استفاد از آن‌ها وجود ندارد.

پژوهش در خدمت آموزش
به گفته آقای روحی، دولت و وزارت‌های مربوطه باید سازوکار خاصی را برای استفاده و در دسترس قراردادن یافته‌ها، پینشهادها و نتیجه‌گیری‌های این‌همه تحقیق روی دست داشته‌باشد؛ چون هر تحقیقی مبنای تحقیق بعدی می‌شود و تحقیقات مکمل همدیگر اند و در نتیجه به یک تئوری تبدیل می‌شوند.

با این حال، حنیف فرزان؛ معاون سخنگوی وزارت تحصیلات عالی به خبرگزاری افق می‌گوید که این وزارت از محتوای پایان‌نامه‌های محصلین ضمن آن‌که در نصاب تحصیلی کار می‌گیرد، آن‌ها را برای استفاده محصلین دیگر در کتاب‌خانه‌ها و دانشکده‌های مربوطه حفظ می‌کند.

گره‌گشایی از مشکلات جاری
معاون علمی مؤسسه تحصیلات عالی ابن سینا می‌گوید: بدون شک هر تحقیق خوبی گره‌گشای یک چالش است.

او می‌افزاید: «به عنوان نمونه، یکی از محصلین ما در نتیجه تحقیق‌اش دریافت که چگونه می‌شود از میزان بالای فساد در گمرکات جلوگیری کرد؛ اما هیچ اداره‌ای در کشور هنوز به دانشگاها سر نزده و خواهان یافتن راه حل برای چالش‌های آن وزارت و یا پیشنهاد تحقیق روی مساله‌ای را نداده‌است.»

پایان‌نامه‌های پولی و کاپی
هرچند موضوعات پایان‌نامه‌ها از سوی کمیته خاصی در دانشکده‌ها برای محصلین انتخاب می‌شود؛ اما شمار زیادی از دانشجویان، بدون زحمت و در مقابل پرداخت ۲ تا ۸ هزار افغانی به دیگران، پایان‌نامه ‌نوشته‌شده و اکثرا کاپی را به دست آورده و پس از گرفتن آمادگی، از آن دفاع می‌کنند.

به باور آگاهان، به ندرت دانشجویانی پیدا می‌شوند که خود پایان‌نامه بنویسند. نوشتن پایان‌نامه توسط چاپخانه‌ها و اعلان آزاد «مونوگراف‌نویسی» در هر گوشه شهر و حتی دیوارهای دانشگاه مرکزی کابل مصداق بارز درستی این ادعا است.

نسرین که تازه از دانشگاه فارغ شده می‌گوید که در مقابل پنج هزار افغانی، پایان‌نامه تکمیل‌شده را به دانشکده و استاد رهنمایش سپرده‌است. او می‌گوید: نمی‌توانستم با شرایط تعیین‌شده از سوی استاد پایان‌نامه‌ام را ترتیب کنم، به یک قرطاسیه‌فروشی رفتم و در مقابل پنج هزار افغانی پس از یک هفته پایان‌نامه مرتبط با موضوع برایم نوشتند.

جاوید هم دانشجوی دانشکده ادبیات دانشگاه کابل بوده که چند سال قبل فارغ شده‌است. او نیز همین کار را با پرداخت تنها ۲۵۰۰ افغانی انجام داده‌است.

نویداحمد صدیقی؛ معاون علمی مؤسسه تحصیلات عالی استقلال درباره کاپی‌بودن و نیز نوشتن پایان‌نامه توسط دیگران می‌گوید که اکنون این موضوع به «تجارت» تبدیل شده و در مقابل یک مبلغ پول، محصلین پایان‌نامه ترتیب‌شده را تسلیم گرفته و سپس با اندکی آمادگی، از آن دفاع می‌کنند. به گفته او حتی دیده شده که بعضی استادان نیز با آن‌ها در این امر همکار اند.

حنیف فرزان؛ معاون سخنگوی وزارت تحصیلان عالی با تایید چالش‌های موجود و کارهای غیر قانونی بعضی از مطبعه‌ها واعلانات آزادانه آن‌ها می‌گوید: «وزارت تحصیلات عالی در تبانی با وزارت عدلیه و لوی سارنوالی روی مکانیزمی کار می‌کند تا از این امر جلوگیری و مرتکبین این عمل خلاف قانون از سوی ارگان‌های امنیتی گرفتار و به پنجه قانون سپرده شوند.» به گفته او، این مکانیزم طی ماه‌های آینده، تکمیل و عملی می‌شود.

راهکار چیست؟
معاونان علمی دانشگاه‌های ابن سینا، البیرونی و استقلال می‌گویند که استادان راهنما برای جلوگیری از مبدل‌شدن پژوهش پایان‌نامه و نیز کاپی‌کردن متن آن‌ها باید برای دانشجویان انگیزه بدهند تا آن‌ها خود نحوه تحقیق و یافتن راه حل برای چالش‌های موجود و آینده خود و جامعه‌شان را با پذیرش فشار بیاموزند.

منبع: سایت خبری افق

#انتهای_پیام

درباره admin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *