خانه / خبر / از حنیف تا انصاری؛ مولوی‌ها هرات را به کدام‌سو می‌برند؟

از حنیف تا انصاری؛ مولوی‌ها هرات را به کدام‌سو می‌برند؟

ظهور چهره‌های بحث‌برانگیزی مانند مولوی مجیب‌الرحمان انصاری؛ ملای افراط‌گرایی که مدعی اجرای بی‌چون و چرای «حدود شرعی» بدون نیاز به طی فرایند قانونی جرایم است، یکی از نمونه‌های بارز این تغییر وضعیت محسوب می‌شود و جدیت این خطر رو به گسترش را تشدید می‌‌‌کند.

افغانستان د‌ه‌ها سال است که کانونی امن و آرام برای هسته‌گذاری ایدئولوژیک افراط‌گرایان، بنیادگرا‌های رادیکال و موج سهمگین واپس‌گرایی ارتجاعی تندروهای تاریخ‌زده است. ظهور جنبش‌های چپ رادیکال و به‌تبع آن، اشغال افغانستان توسط ارتش شوروی پیشین، کشور ما را به بهشت افراط‌گرایان جهادگر سراسر جهان بدل کرد. البته کشورهای همسایه، قدرت‌های فرامنطقه و رقبای دیرپای نمایندگان اسلام‌ سیاسی سنی- شیعی در خاور میانه هم بر آتش این تنور دمیدند و در نهایت با روی‌کارآمدن رژیم طالبان به مثابه بروز رادیکالیزم به‌عنوان یک حاکمیت سیاسی دارای سلطه سرزمینی، امکان توسعه تسامح  و تولرانس مذهبی، میانه‌روی دینی و رویکردهای مداراجویانه مبتنی بر شکیبایی و بردباری و هم‌پذیری به‌شدت تضعیف شد.

در این میان اما هرات به عنوان پایتخت فرهنگی افغانستان با آن سابقه درخشان‌اش در شعر و ادبیات و هنر و معماری که همزمان میزبان مذاهب و اقوام مختلف و بستر رشد و گسترش نحله‌های اثرگذار و ریشه‌دار علمی، فکری و فرهنگی بوده، همچنان فاصله معنادار خود را از افراط‌گرایی مذهبی، حفظ کرده‌بود.

این ولایت حتی در زمان سلطه رژیم طالبان نیز هرگز آن‌گونه که در برخی شهرهای دیگر شاهد بودیم، از چهره خشک و خشونت شرطه‌های امر به معروف طالبان و خوانش سخت‌گیرانه، تحکم‌آمیز و متصلبانه آنان از اسلام و احکام اسلامی، نمایندگی نمی‌کرد.

با این‌ وجود، به نظر می‌رسد که این وضعیت به سرعت در حال تغییر است و سرمایه‌گذاری سنگین ایدئولوژیک قدرت‌های متخاصم در خاور میانه روی فرهنگ و اعتقادات مردم، پیشینه پرافتخار این زیست‌بوم فرهنگ و هنر افغانستان را تحت‌الشعاع قرار می‌‌دهد و چهره‌ جدیدی از این شهر و مردمان آن به نمایش می‌گذارد.

ظهور چهره‌های بحث‌برانگیزی مانند مولوی مجیب‌الرحمان انصاری؛ ملای افراط‌گرایی که مدعی اجرای بی‌چون و چرای «حدود شرعی» بدون نیاز به طی فرایند قانونی جرایم است، یکی از نمونه‌های بارز این تغییر وضعیت محسوب می‌شود و جدیت این خطر رو به گسترش را تشدید می‌‌‌کند.

مجیب‌الرحمان انصاری؛ خطیب مسجد جامع گازرگاه هرات، مدتی است که به دلیل مواضع بحث‌انگیز و رویکردهای جنجالی‌اش در زمینه اعمال حدود شرعی بدون اعتنا به قوانین عرفی، مورد توجه قرار گرفته‌است. او هشدار داده‌است که در صورت دست‌گیری افراد متهم به زنا، شراب‌خواری و قماربازی در شمال شهر هرات، حدود شرعی را بر آن‌ها جاری می‌کند.

آقای انصاری ابراز امیدواری کرده که جاری‌کردن حدود شرعی از منطقه گازرگاه نزدیک آرامگاه خواجه عبدالله انصاری آغاز و سپس در تمام افغانستان عملی شود.

در ویدیویی که از یک سخنرانی مجیب‌الرحمان انصاری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، او حکومت را در زمینه مبارزه با فساد اخلاقی به بی‌پروایی متهم می‌کند.

او در این ویدیو می‌گوید: «یک‌هزار طلبه در مسجد جامع گازرگاه درس می‌خوانند. این طلبه‌ها به کدام روز به درد می‌خورند؟ اگر دارالافتا فیصله کرد که دست‌اش قطع شود، تمام نهادهای حقوق بشر هم که جمع بشوند، دست دزد قطع می‌شود.»

از سوی دیگر، چندین عکس و ویدیو از هواداران آقای انصاری منتشر شده که نشان می‌دهد شماری از جوانان با لباس‌های سفید او را اسکورت می‌کنند؛ حرکتی که نشان می‌دهد او با برنامه، هدفمند و با استفاده از پشتوانه‌های قدرتمند پشت پرده وارد صحنه شده‌است. ضمن آن‌که والی هرات هم او را دوست خود توصیف کرده و از مواجهه با تفکرات تندروانه‌اش رسما حذر کرده‌است.

همزمان مولوی عبدالحمید حنیف؛ نماینده هرات در مجلس نمایندگان هم اخیرا در صحن علنی مجلس، مدعی شد که مردم هرات برای «فساد» به تفریحگاه‌های بیرون از شهر می‌روند! ادعایی سنگین که خشم هراتی‌ها را برانگیخت.

این‌ تنها دو نمونه از یک تغییر بنیادین است که فرهنگ و باورهای ایدئولوژیک هرات را درنوردیده و میان آن تاریخ درخشان، و وضعیت زار و نزار امروزش، فاصله‌ای عمیق و معنادار ایجاد کرده‌است.

این‌که چرا هرات به‌عنوان بستری برای هسته‌گذاری فرهنگی و ایدئولوژیک قدرت‌های متخاصم سنی – شیعی در خاور میانه انتخاب شده، بحث دیگری است؛ اما نکته‌ای که اکنون باید به ‌آن توجه کرد و جدی گرفت، خطر تبدیل هرات به بهشت تازه‌ افراط‌گرایان، تندروها و جریان‌های رجعت‌گرای رادیکال است؛ خطری که دیگر بالقوه نیست؛ بلکه فعلیت یافته و جریان دارد.

منبع: سایت خبری افق

#انتهای_پیام

درباره admin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *